رد کردن لینک ها

عزت نفس چه دردی را دوا می‌کند؟

در این بخش به علایمی می‌پردازیم که در صورت ضعف عزت نفس پدید می‌آیند. مهم‌ترین نشانه نبود عزت نفس، هراس و نگرانی است.
نمونه‌های این ترس و هراس در زیر آورده شده است:

  • ترس از روبرو شدن با واقعیت‌هایی که خصوصا خود را در برابر آن‌ها ناتوان و ضعیف تصور می‌کنیم.
  • ترس از روبرو شدن با حقایقی در مورد خودمان یا دیگران که آن‌ها را انکار می‌کنیم و سعی می‌کنیم آنان را در درون‌مان سرکوب کنیم.
  • نگران هستیم که وجهه و ظاهری که از خودمان برای دیگران ساختیم از بین برود. سعی کردیم تمام عمر به موضوعاتی که نمی‌خواستیم تظاهر کنیم.
  • نگرانیم که نکند چیزی در مورد ما افشا شود.
  • نگران و هراسانیم از اینکه نکند جایی شکست بخوریم.
  • از پذیرفتن و اذعان کردن به موفقیت‌ها و نقاط قوت‌مان اجتناب می‌کنیم زیرا می‌ترسیم این کار موجب شود انتظاراتی به وجود بیاید و مسئولیتی به دوش ما بیندازند.

۱- عزت نفس و روابط عاطفی

خیلی‌ها خود را شایسته شاد و خوشبخت بودن نمی‌دانند.
بچه‌ای را در نظر بگیرد که پدرش خانواده‌شان را ترک کرده و مادرش بارها به او پرخاش کرده که اگر تو نبودی، این همه دردسرد درست نمی‌شد و شاید پدرت ما را ترک نمی‌کرد.

هزار و یک تجربه دیگری که خصوصاً در دوران بچگی تجربه کردیم، ما را به این جمع‌بندی رسانده است که شایسته زندگی شاد و خوشبختی نیستیم.
رفتار این افراد در سنین بزرگسالی و در زمان برقراری رابطه‌ای عاطفی، کاملا متفاوت است. پس از ازدواج، اگر مورد محبت و علاقه طرف مقابل باشند، زمین بازی را به هم می‌ریزند زیرا همیشه بر این باور بودند که شایستگی آن را ندارند. شاید مشاهده کردهب اشید که اصرار دارند در هر شکلی خود را تحقیر کنند و ضعیف‌تر و حقیرتر از دیگران نشان دهند.

در مقابل کسانی که از عزت نفسی سالم برخوردارند بر این باورند که موجودی دوست داشتنی‌اند و می‌توانند از عشق و علاقه‌ای که از درونشان می‌جوشد به دیگران نیز بدهند. با خود می‌گویند که من چیزی دارم که به دیگران بدهم نه اینکه گرفتار کمبود عشق و علاقه باشند.

۲- عزت نفس و رسیدن به موفقیت در حوزه های مختلف

شما هم شنیدید که بعضی مدیران، از قبول کردن پیشنهاد و ایده زیردستان خود تا جای امکان اجتناب می‌کنند. این دسته از مدیران بر این باورند که ایده‌ها فقط باید به ذهن خودشان برسد و اگر کس دیگری ایده خوبی مطرح کند، احساس حقارت می‌کنند. نبود عزت نفس علاوه بر این رفتارها، نتایج زیان‌آور بیشتری برای ما در کار و زندگی‌مان دارد.

خیلی مواقع مشاهده کردیم که کسی که می‌توانسته به موفقیت‌های بالایی در حرفه و شغل خود برسد، هیچ تلاشی برای به دست آودن آن انجام نمی‌دهد. کسی را در نظر بگیرد که تصور می‌کند نباید تا این اندازه در کسب‌وکار شخصی‌اش موفق شود. در نتیجه ناخودآگاه، کارهایی انجام می‌دهد که باور ذهنی‌اش محقق شود. به مشتریان بی محلی می‌کند، با کارکنان خود بدرفتاری می‌کند و هزار یک کار که در نهایت کارش افول کند و همان باور قدیمی‌اش در واقعیت خلق شود.

۳- اضطراب خوشبختی و اضطراب موفقیت

افرادی با عزت نفس اندک حتی زمانی که همه چی بر وفق مراد باشد، دچار اضطراب می‌شوند. خودشان را شایسته رسیدن به خوشبختی و سعادت نمی‌دانند. اگر احساس کنند که به موفقیتی می‌توانند برسند که لیاقت آن را ندارند، کارهایی انجام می‌دهند که در عمل به آن نرسند.

یک تجربه شخصی: پدر و مادر من هم مثل خیلی از پدر و مادران ایرانی، با نیتی خیرخواهانه ضعف‌ها و کاستی‌های من را پر رنگ به من گوشزد می‌کردند به این خیال که فرزندشان با این نصایح ضعف‌هایش را برطرف خواهد کرد. در عمل به دلیل تأثیرگذاری کلام و رفتار والدین بر کودکان، این گفتگو‌ها باوری در من ساخت که احساس ناتوانی و عدم شایستگی را در من پررنگ می‌کرد. به عنوان دانش‌آموز ممتاز مدرسه در مقطع دبستان و کسی که همیشه در همه حوزه‌ها مورد تحسین قرار می‌گرفت و در رشته‌های ورزشی بسکتبال، فوتبال، پینگ پنگ و شنا تبحر داشت، به عنوان نماینده مدرسه وارد مسابقات منطقه در رشته پینگ پنگ شدم. به عنوان بازیکن برتر وارد تیم منطقه شدم و آماده شدیم برای مسابقات شهر تهران. در این مسابقات، همه اعضای تیم در اولین مسابقه خود شکست خوردند. من به عنوان کسی که بعد از شکست بقیه بچه‌ها بازی داشتم، توانستم اولین بازی را ببرم. احساس کردم انتظاری از من به وجود آمده که بتوانم بقیه مسابقات را نیز پیروز شوم و به عنوان تنها نماینده منطقه خودمان پیش بروم. حالت بازی من در مسابقه دوم باعث شد، مربی‌مان با خشم و تعجب توبیخم کند که این چه وضع بازی کردن است! چرا خودت را باختی! به راستی هم قبل از بازی خودم را باخته بودم. اینکه بخواهم اینقدر از بقیه بهتر بازی کنم و بازی‌ها را ببرم و جلو برم، برایم دلهره‌آور بود. واقعا من خودم را شایسته برنده شدن و پیش رفتن در مسابقات نمی‌دیدم.

سال‌های سال از آن اتفاقات و باوری که در من ریشه دارد می‌گذرد و الان نسبت به باورها و تفکراتی که مانع من می‌شدند، آگاه شدم.
درست است که اتفاقات و باورهای دوران کودکی‌ام بسیار تأثیرگذار بوده‌اند ولی با این حال عزت نفس ذاتی نیست. کسی با عزت نفس بالا به دنیا نمی‌آید و باید آن را کسب کرد. تمرین‌های ناتانیل براندن (Nathaniel Branden) به عنوان یکی از مشهورترین روانشناسانی که به صورت تخصصی در زمنیه عزت نفس کار کرده است در این دوره جمع‌آوری شده تا با تمرین، عزت نفس خود را بازسازی کنیم.

این مطلب قسمت 2 از 10 دوره های آکادمی ریسلف است : عزت نفس
💛اگراین مطلب را پسندید به اشتراک هم بگذارید💛

به گفتگو بپیوندید